Sonbahar Geldi, Solunum Hastalıkları Hortladı

Dr. İlkay Keskinel
Yayın : 28.09.2011 - Güncelleme : 25.09.2026

Havaların soğuması ve insanların daha fazla kapalı ortamlarda vakit geçirmeye başlamasıyla birlikte solunum yolu hastalıkları daha sık görülmeye başlayabiliyor. Gripten bronşite, zatürreden diğer solunum yolu enfeksiyonlarına kadar pek çok hastalık sonbahar ve kış aylarında gündeme geliyor. Peki grip nasıl bulaşır, zatürre belirtileri nelerdir ve bronşitten korunmak için nelere dikkat etmek gerekir?

Sonbaharla birlikte sıcaklıkların düşmesi, insanların kapalı alanlarda daha uzun süre kalması ve ortak kullanılan yüzeylerle temasın artması, solunum yolu enfeksiyonlarının yayılmasını kolaylaştırabiliyor.

Uz. Dr. İlkay Keskinel, sonbaharda daha sık karşılaşılan solunum yolu hastalıkları ve bu hastalıklardan korunma yolları hakkında bilgi verdi.

• Sonbaharda hangi solunum yolu hastalıkları artıyor?

Sonbahar ve kış aylarında özellikle grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonları daha sık görülüyor. Bunun yanında akut bronşit ve zatürre gibi hastalıklar da bu dönemde daha fazla gündeme gelebiliyor.

Kapalı ve kalabalık ortamlarda geçirilen sürenin artması, hastalık etkenlerinin kişiden kişiye yayılmasını kolaylaştırabiliyor.

Bu nedenle sonbaharda el hijyenine dikkat etmek, kapalı ortamları düzenli havalandırmak ve hastalık belirtileri gösteren kişilerle yakın temastan kaçınmak önem taşıyor.

• Grip nasıl bulaşır?

Grip, influenza virüsünün neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Hastalığı taşıyan kişinin öksürmesi veya hapşırması sırasında ortaya çıkan damlacıklar yoluyla bulaşabileceği gibi, enfekte kişinin temas ettiği bazı yüzeyler üzerinden de bulaşma gerçekleşebilir.

Kapı kolları, bilgisayar klavyeleri ve telefonlar gibi ortak kullanılan eşyalar da bulaş açısından dikkat edilmesi gereken yüzeyler arasında yer alabilir.

• Grip belirtileri nelerdir?

Gripte görülebilen başlıca belirtiler arasında:

• Ateş
• Boğaz ağrısı
• Burun akıntısı
• Hapşırma
• Öksürük
• Baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Halsizlik
• bulunuyor.

Grip çoğu kişide kendiliğinden düzelebilen bir hastalık olmakla birlikte, özellikle ileri yaştaki kişilerde, kronik hastalığı bulunanlarda ve bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde daha ağır seyredebilir.

Bazı vakalarda zatürre gibi daha ciddi komplikasyonlar gelişebilir.

• Gripte antibiyotik kullanılır mı?

Grip bir virüs hastalığı olduğu için antibiyotikler virüsü ortadan kaldırmaz. Tedavide kişinin belirtilerine ve genel sağlık durumuna göre destekleyici yaklaşımlar uygulanabilir. Bol sıvı tüketimi ve dinlenme önerilebilir.

Bazı durumlarda virüse yönelik ilaçlardan yararlanılabilir. Bu ilaçların özellikle hastalığın erken döneminde değerlendirilmesi gerekebilir.

Bu nedenle grip belirtileri yaşayan kişilerin özellikle risk grubunda olması halinde hekime başvurması önemlidir.

• Gripten nasıl korunulur?

Grip ve diğer solunum yolu enfeksiyonlarından korunmak için günlük yaşamda bazı önlemler alınabilir. Elleri sık sık yıkamak, özellikle ortak yüzeylere temas sonrasında önemlidir.

Bunun yanında hasta kişilerle yakın temastan kaçınmak, kapalı ve kalabalık ortamlarda dikkatli olmak ve uygun kişiler için grip aşısını hekim önerisi doğrultusunda değerlendirmek korunma açısından önem taşıyabilir.

• Zatürre nedir?

Halk arasında zatürre olarak bilinen pnömoni, akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Zatürre tek bir etkene bağlı olarak gelişmez. Bakteriler, virüsler ve diğer enfeksiyon etkenlerinin yanı sıra bazı farklı nedenler de zatürreye yol açabilir.

Pnömokok adı verilen bakteriler, zatürreye neden olabilen önemli etkenlerden biridir.

• Zatürre belirtileri nelerdir?

Zatürrenin belirtileri hastalığın nedenine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişebilir.

Sık görülen belirtiler arasında:

• Öksürük
• Balgam
• Ateş
• Göğüs veya sırt ağrısı
• Halsizlik
  yer alabilir.

Zatürre şüphesi bulunan kişilerde doktor muayenesi önemlidir. Tanı için kişinin durumuna göre akciğer görüntülemesi, kan testleri ve bazı durumlarda balgam incelemesi yapılabilir.

Kimler zatürre açısından daha fazla risk taşıyor?

Bazı kişilerde zatürre daha ağır seyredebilir.

Özellikle:

• 65 yaş üzerindeki kişiler,
• Bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler,
• Kronik akciğer hastalığı bulunanlar,
• Kalp veya böbrek hastalığı olanlar,
• Diyabeti bulunanlar,
• Sigara kullananlar
• risk açısından daha dikkatli olmalıdır.

Zatürrenin tedavisi, hastalığa neden olan etkene ve kişinin genel durumuna göre belirlenir.

• Zatürre ciddi bir hastalık mı?

Zatürre bazı kişilerde hafif seyredebilirken, özellikle risk grubundaki kişilerde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Bu nedenle yüksek ateş, nefes darlığı, göğüs ağrısı, belirgin halsizlik veya giderek ağırlaşan öksürük gibi belirtiler ortaya çıktığında tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.

• Zatürreden korunmak için ne yapılabilir?

Zatürreye neden olabilen bazı enfeksiyonlardan korunmada el hijyeni, solunum hijyeni ve risk grubundaki kişilerin uygun aşılar konusunda hekimleriyle görüşmesi önem taşıyor.

Pnömokok bakterisine karşı geliştirilen aşılar da belirli risk gruplarındaki kişiler için koruyucu sağlık uygulamaları arasında yer alıyor.

Aşının kimlere ve hangi takvimle uygulanacağı kişinin yaşı, sağlık durumu ve risk faktörlerine göre değişebileceğinden, doktor önerisiyle hareket edilmesi gerekiyor.

• Sonbaharda bronşit neden artıyor?

Sonbaharla birlikte daha fazla görülebilen solunum yolu hastalıklarından biri de akut bronşit. Bronşit, akciğerlere hava taşıyan bronşların iltihaplanmasıdır.

Akut bronşit, genellikle ani başlayan ve çoğunlukla enfeksiyonlarla ilişkili olan tabloyu ifade eder. Kronik bronşit ise uzun süre devam eden öksürük ve balgamla karakterize kronik bir durumdur ve özellikle sigara kullanımıyla yakından ilişkilidir.

• Bronşit belirtileri nelerdir?

Akut bronşitte görülebilen belirtiler arasında:

Öksürük
Balgam
Ateş
Göğüs bölgesinde rahatsızlık veya ağrı
bulunabilir.

Akut bronşit çoğunlukla virüslerle ilişkili olduğundan, her bronşit vakasında antibiyotik kullanılması gerekmez. Tedavi, hastalığın nedenine ve kişinin klinik durumuna göre hekim tarafından belirlenmelidir.

Sigara bronşit riskini artırıyor

Sigara kullanımı ve pasif sigara maruziyeti, bronşit açısından önemli risk faktörleri arasında yer alıyor.

Bu nedenle hem akut solunum yolu enfeksiyonlarından korunmak hem de akciğer sağlığını desteklemek açısından sigaradan uzak durmak önem taşıyor.

• Bronşit olan kişinin bulunduğu ortam nasıl olmalı?

Solunum yolu hastalığı bulunan kişinin bulunduğu ortamın düzenli olarak havalandırılması önemlidir.

Yeterli sıvı tüketimi ve uygun dinlenme de hastalık sürecinde destekleyici olabilir.

Ancak yüksek ateş, nefes almada güçlük, göğüs ağrısı veya belirtilerin giderek ağırlaşması durumunda mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

• Sonbaharda solunum yolu hastalıklarından nasıl korunulur?

Sonbahar ve kış aylarında solunum yolu hastalıklarından korunmak için günlük yaşamda bazı basit önlemler alınabilir: Ellerinizi düzenli yıkayın. Özellikle ortak kullanılan yüzeylere temas ettikten sonra el temizliğine dikkat edin.

Kapalı ortamları havalandırın. Ev ve işyerlerinde düzenli hava değişimi sağlayın. Hasta kişilerle yakın temastan kaçının. Özellikle risk grubundaki kişilerin korunmasına özen gösterin.

Sigaradan uzak durun. Hem aktif hem de pasif sigara maruziyetini azaltın.  Dengeli beslenin. Yeterli ve dengeli beslenme genel sağlık açısından önemlidir.

Aşılar konusunda hekiminize danışın. Grip ve pnömokok aşılarının gerekliliği kişisel risk durumuna göre değerlendirilmelidir.

• Vitamin takviyesi gerekli mi?

Dengeli beslenemeyen kişilerin vitamin veya antioksidan takviyesi kullanmadan önce hekime danışması önemlidir.

Her bireyin vitamin ihtiyacı aynı değildir. Bu nedenle gelişigüzel takviye kullanmak yerine, kişinin beslenme durumu ve sağlık koşullarının değerlendirilmesi daha doğru bir yaklaşım olacaktır.

• Sonbaharda hastalıklardan korunmanın en önemli yolu ne?

Havaların soğumasıyla birlikte kapalı ortamlarda geçirilen zaman artsa da ortamların düzenli havalandırılması, el hijyenine dikkat edilmesi, sigaradan uzak durulması, dengeli beslenme ve hastalık belirtileri olan kişilerle yakın temastan kaçınılması solunum yolu enfeksiyonlarının yayılmasını azaltmaya yardımcı olabilir.

Özellikle yaşlılar, kronik hastalığı bulunanlar ve bağışıklık sistemi zayıf kişilerde belirtilerin ağırlaşması halinde sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.

Uz. Dr. İlkay Keskinel, sonbahar ve kış aylarında artabilen solunum yolu hastalıklarına karşı günlük hijyen kurallarına dikkat edilmesi ve kapalı ortamların düzenli havalandırılmasının önemine dikkat çekiyor.