Ayna Karşısında Yapılan Olumlamalar Gerçekten İşe Yarıyor mu?

Psikolog Tuğçe Tunçel
Yayın : 14.07.2026

Ayna Karşısında Yapılan Olumlamalar Gerçekten İşe Yarıyor mu? Uzmanlardan Dikkat Çeken Uyarı

Son yıllarda sosyal medyada hızla yayılan kişisel gelişim akımlarının başında ayna karşısında yapılan olumlamalar geliyor. Milyonlarca kişinin "Ben değerliyim", "Kendimi seviyorum" veya "Başarılı olacağım" gibi cümleleri her gün aynaya bakarak tekrar ettiği bu yöntem, birçok kişi tarafından özgüveni artıran güçlü bir teknik olarak görülüyor. Ancak uzmanlar, bu uygulamanın sanıldığı kadar masum olmayabileceği konusunda uyarıyor.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, ayna çalışmasının tek başına bir terapi yöntemi olmadığını belirterek, özellikle bazı psikolojik rahatsızlıklarda beklenenin tam tersine olumsuz sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.

• Ayna çalışması gerçekten psikolojik olarak faydalı mı?

Ayna çalışmasının kişinin aynaya bakarak kendisiyle konuşması, duygularını gözlemlemesi ya da olumlu ifadeler kullanması esasına dayandığını söyleyen Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, bu uygulamanın klinik psikolojide tek başına tedavi edici bir yöntem olarak kabul edilmediğini vurguladı.

Tunçel'e göre bu çalışma, öz-şefkat geliştirme, kişinin kendi bedenine ve yüzüne karşı geliştirdiği olumsuz düşüncelerle yüzleşmesi ve otomatik düşüncelerini fark etmesi açısından bazı kişilerde destekleyici olabilir. Ancak elde edilen etkinin tamamen kişinin psikolojik yapısına bağlı olduğu belirtiliyor.

"Ben değerliyim" demek neden herkese iyi gelmiyor?

Uzmanlara göre sosyal medyada sıkça önerilen olumlama cümleleri bazı kişiler için faydalı olsa da, özellikle özsaygısı düşük bireylerde tam tersi bir etki oluşturabiliyor.

Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, kişinin aynaya bakarak "Ben değerliyim" dediğinde buna içtenlikle inanmıyorsa zihinde bilişsel çelişki oluştuğunu belirtiyor. Bu durum ise kişinin kendisini daha yoğun şekilde eleştirmesine, rahatsızlık hissetmesine ve olumsuz duygularının artmasına neden olabiliyor.

Bu nedenle uzmanlar, gerçekle bağdaşmayan olumlamalar yerine kişinin içinde bulunduğu süreci kabul eden daha gerçekçi ifadelerin psikolojik açıdan daha sağlıklı olduğunu ifade ediyor.

Ayna karşısında uzun süre kalmak bazı kişiler için risk oluşturabiliyor

Her insanın aynaya bakarken aynı duyguları yaşamadığını belirten uzmanlar, özellikle beden algısı sorunları yaşayan, yoğun öz eleştiri yapan veya travmatik deneyimleri bulunan kişilerde ayna çalışmasının rahatsız edici olabileceğine dikkat çekiyor.

Uzun süre aynaya bakmanın bazı kişilerde utanç, huzursuzluk, yoğun kaygı, yabancılaşma hissi ve duygusal yükün artmasına yol açabileceği belirtiliyor. Bu nedenle sosyal medyada görülen uygulamaların herkes için uygun olduğu düşüncesi doğru bulunmuyor.

Kimler ayna çalışmasını dikkatli uygulamalı?

Uzmanlara göre yoğun depresyon yaşayanlar, travma sonrası stres belirtileri bulunanlar, beden algısı bozukluğu yaşayan kişiler, kendine zarar verme düşüncesi olan bireyler ve ağır sosyal kaygısı bulunan kişilerde ayna çalışması profesyonel destek olmadan uygulanmamalı. Çünkü bu yöntem rahatlatıcı olmak yerine tetikleyici bir deneyime dönüşebiliyor.

Uzmanlardan daha sağlıklı bir öneri

Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, kişinin önce kendisini olduğu gibi gözlemlemesini öneriyor. "Şu anda ne hissediyorum?" sorusuyla başlayan bir farkındalık sürecinin, zorlayıcı olumlamalardan daha sağlıklı bir yaklaşım olduğunu ifade eden Tunçel, kişinin duygularını bastırmak yerine kabul etmesinin psikolojik iyilik hali açısından daha önemli olduğunu belirtiyor.

Olumlama cümlelerinin de gerçeğe yakın ve süreç odaklı olması gerektiğini vurgulayan Tunçel, "Zorlanıyorum ama kendime karşı daha anlayışlı olmayı öğreniyorum" gibi ifadelerin, kişinin zihni tarafından daha kolay kabul edildiğini ve bu nedenle daha faydalı olabileceğini söylüyor.

Ayna çalışması terapi yerine geçmiyor

Uzmanların altını çizdiği en önemli nokta ise, ayna çalışmasının psikoterapinin alternatifi olmadığı. Özellikle depresyon, travma, kaygı bozuklukları veya derin özsaygı problemleri yaşayan kişilerin yalnızca sosyal medyada önerilen kişisel gelişim tekniklerine güvenmek yerine bilimsel temelli psikolojik destek almalarının çok daha doğru bir yaklaşım olduğu belirtiliyor.