Zor İnsanlarla Nasıl Mücadele Edeceğinizi Bilmiyorsanız…
hepimizaileyiz.com.tr Yayın : 27.03.2012 - Güncelleme : 22.08.2026
Zor İnsanlarla Nasıl Başa Çıkılır? Uzmanlara Göre Zor İnsan Değil, Zorlayıcı Davranış Var
Evde, iş yerinde, okulda ya da sosyal çevrede iletişim kurmakta zorlandığımız insanlar mutlaka karşımıza çıkıyor. Sürekli eleştiren, her konuda haklı olduğunu düşünen, karşısındakini dinlemeyen veya kontrol kurmaya çalışan kişilerle iletişim kurmak ise zaman zaman oldukça yıpratıcı olabiliyor.
Ancak uzmanlara göre burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor: “Zor insan” diye bir kişilik tanımlamak yerine, zorlayıcı davranışlardan söz etmek daha doğru.
Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Kültegin Ögel'in değerlendirmelerine ve Robert M. Bramson'ın Coping With Difficult People / Zor İnsanlarla Başa Çıkmak adlı çalışmasında ele alınan davranışlara göre, zorlayıcı davranışlar kişiden kişiye farklılık gösterebiliyor.
- Her Zorlayıcı İnsan Aynı Davranışı Sergilemiyor
Bazı insanlar sürekli konuşuyor ancak karşısındakini dinlemiyor. Bazıları her durumda son sözü söylemek istiyor. Kimileri sürekli eleştirirken, kimileri sessiz kalarak iletişimi zorlaştırıyor. Bazı kişiler ise daha agresif veya dolaylı saldırgan davranışlar sergileyebiliyor.
Bu davranışların altında farklı nedenler bulunabileceği gibi, bazı kişiler karşısındakinin performansını düşürmek veya şevkini kırmak amacıyla bilinçli olarak zorlayıcı bir tutum da sergileyebiliyor.
- Zorlayıcı Davranışların En Yaygın Özellikleri Neler?
Zorlayıcı davranış sergileyen kişilerde bazı ortak tutumlar görülebiliyor. Bunlar arasında kişinin bilgi ve deneyimi yeterli olmadığı halde kendisini çok başarılı görmesi, önceliklerini belirlemekte zorlanması ve yaptığı hataları kabul etmek yerine sürekli kendisini açıklamaya çalışması bulunuyor.
Bunun yanı sıra işleri karıştırmak, yavaş düşünmek veya hareket etmek, iletişim sırasında bilgi paylaşmamak, söylenenleri yanlış anlamakta ısrar etmek ve karşısındakinin görüşlerini önemsememek de iletişimi zorlaştıran davranışlar arasında yer alıyor.
Bazı kişiler bulunduğu pozisyonu karşısındakine hissettirmeye çalışırken, bazıları saygısız bir iletişim kurabiliyor. Sürekli kontrol sağlamaya çalışma, empati kuramama ve her durumda “ben haklıyım” yaklaşımı da zorlayıcı davranışlar arasında gösteriliyor.
Zor İnsanlarla İletişimde Nasıl Davranmalı?
Her zorlayıcı davranışa aynı şekilde karşılık vermek doğru olmayabilir. Kişinin sergilediği davranışı anlamak ve iletişim biçimini buna göre belirlemek daha etkili olabilir.
Agresif Davrananlar
Saldırgan tavırlar sergileyen kişiler karşısında sakinliğin korunması önem taşıyor. Kendinizi açık ve net biçimde ifade ederken, size yönelik saldırgan davranışlara karşı da kendinizden emin bir tutum sergilemek gerekiyor.
Her Şeyi Bilenler
Her konuda kendisini uzman gören kişilerle iletişim kurarken hazırlıklı olmak önemli. Bu kişilerle doğrudan meydan okumak yerine, yeteneklerini takdir eden bir yaklaşım benimsemek daha sağlıklı olabilir.
Gerektiğinde ise hatalarını doğrudan söylemek yerine, onları düşünmeye yönlendirecek sorular sormak tercih edilebilir.
Sürekli Şikâyet Edenler
Her şeyden ve herkesten şikâyet eden kişiler çoğu zaman çevrelerine karşı güvensiz bir tutum sergileyebilir. Bu kişilerle iletişim kurarken tartışmaya girmek veya savunmaya geçmek yerine onları dinlemek daha doğru bir yaklaşım olabilir.
“Başkalarının göremediklerini görüyorsun” gibi güvenlerini destekleyen ifadeler kullanmak da iletişimi kolaylaştırabilir.
Mağdur Rolüne Sığınanlar
Sürekli kendisini mağdur olarak gören kişilerle iletişimde önce onları dinlemek ve anlaşıldıklarını hissettirmek önem taşıyor.
Ancak iletişimi yalnızca şikâyetler üzerinden sürdürmek yerine, sorunun kendisine odaklanmak ve kişiyi çözüm üretmeye yönlendirmek daha etkili olabilir.
Gizlice Saldıranlar
Dolaylı veya gizli saldırgan davranışlar sergileyen kişiler karşısında sürekli geri çekilmek, davranışın daha da güçlenmesine neden olabilir.
Bu nedenle geri adım atmak yerine sakinliğin korunması ve durumun gereksiz bir çatışmaya dönüştürülmeden yönetilmesi öneriliyor. Bazı durumlarda konuyu fazla ciddileştirmeden mizahla karşılamak da iletişimin gerilimini azaltabilir.
İnsanları Değil, Davranışları Değiştirebilirsiniz
Çevremizdeki insanların kişiliğini değiştirmek bizim kontrolümüzde değil. Ancak kendi iletişim biçimimizi, sınırlarımızı ve verdiğimiz tepkileri değiştirebiliriz.
Bu nedenle sürekli “Bu insan neden böyle?” diye düşünmek yerine, “Bu davranış karşısında ben nasıl davranmalıyım?” sorusuna odaklanmak daha işlevsel bir yaklaşım olabilir.
Çünkü bazı insanları değiştirmek mümkün olmayabilir; fakat onların davranışlarının üzerimizde oluşturduğu etkiyi yönetme biçimimizi değiştirmek çoğu zaman bizim elimizdedir.
