Okul Başarısızlığı Çocuğun Gelişimi Engeller

Psikolog Nilgün Sarı
Yayın : 29.11.2012 - Güncelleme : 07.10.2026

Bütün anne babalar çocuklarının hayatları boyunca başarılı olmasını ister. Bunun için de öncelikle okuldaki başarı durumlarını yakından takip eder ve önemser. Sınavlardan alınan notlar, ödevlerin yapılması, davranışlar, öğretmenlerin gözlemleri, arkadaş ilişkileri ve okulla ilgili sorumlulukların yerine getirilmesi gibi konular, çocuğun okulla olan ilişkisini belirleyen önemli göstergeler arasında yer alır.

Bazı çocuklar eğitim hayatları boyunca okulla ilgili herhangi bir sorun yaşamazken bazılarında ise durum tam tersine gelişebilir. Yaşanan sorunlarla ilgili uygun müdahaleler yapılmadığında çocuklar olumsuz ve kalıcı sonuçlarla karşılaşabilir.

Psikolog Nilgün Sarı, okul yaşamı boyunca süren “okul başarısızlığının” çocuğun gelişimini engelleyebileceğine dikkat çekerek, ailelerin çocuklarını yalnızca aldıkları notlar üzerinden değerlendirmemeleri gerektiğini vurguluyor.

"Çocuğum Ders Çalışmıyor, Ne Yapmalıyım?"

• Okul başarısızlığı çocukluk döneminin en büyük streslerinden biri

Okul yaşamı boyunca devam eden okul başarısızlığının çocuk açısından önemli bir stres kaynağı olduğunu belirten Psikolog Nilgün Sarı, bunun çocukta yaşam boyu sürebilen bir eksiklik duygusu yaratabileceğine dikkat çekiyor.

Çocukların yaşadıkları sorunlarla başa çıkabilmek için çeşitli yollar denediğini ifade eden Sarı, ancak bazı durumlarda bu yolların problemi çözmek yerine daha karmaşık hale getirebildiğini belirtiyor.

Çocuğun yaşadığı güçlükler karşısında dikkatinin dağınık, tembel, umursamaz, ilgisiz veya sorumsuz şeklinde etiketlenmesinin de sorunun çözümüne katkı sağlamadığını vurgulayan Sarı, çocuğun davranışının altında yatan nedenlerin anlaşılmasının önemine işaret ediyor.

Çocuğun Okul Başarısı Nasıl Artırılır?

• Çocuğun başarısızlığının nedeni araştırılmalı

Okulda başarıyı artırmak için öncelikle çocuğu iyi tanımanın ve yaşanan durumu onun gözünden değerlendirmeye çalışmanın önemli olduğunu belirten Psikolog Nilgün Sarı, başarısızlığın nedenlerinin araştırılması gerektiğini ifade ediyor.

Çocuk için bazı durumların aile açısından göründüğünden çok daha zorlayıcı olabileceğine dikkat çeken Sarı, “Bazen sizin için basit olan durumlar çocuğunuzun hayatını zorlaştırıyor olabilir.” yaklaşımıyla ailelerin çocuklarının yaşadığı güçlükleri anlamaya çalışması gerektiğini vurguluyor.

Bu nedenle yalnızca alınan notlara veya tamamlanmayan ödevlere odaklanmak yerine, çocuğun neden zorlandığının araştırılması önem taşıyor.

Çocuğa Ders Çalışması İçin Baskı Yapmak Doğru mu?

• Çocuğunuzu ‘tembel’ diye etiketlemeyin

Çocuğun yaşadığı okul sorunları karşısında “tembel” olarak nitelendirilmesinin gelişimi açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken Psikolog Nilgün Sarı, ailelerin bu tür etiketlemelerden uzak durması gerektiğini belirtiyor.

Sarı, çocuğun tembel olduğuna kolaylıkla inanabileceğini ve bu nedenle mücadeleyi bırakabileceğini ifade ediyor. Bu nedenle çocuğu tanımlamak yerine yaşadığı problemin nedenlerine odaklanmak ve çözüm yolları aramak gerekiyor.

• Çözüm odaklı yaklaşım önem taşıyor

Çocuğun okul başarısıyla ilgili sorunlar yaşandığında çözüm odaklı hareket edilmesi gerektiğini belirten Sarı, çözüme dönük enerji harcamanın daha yararlı olduğunu ifade ediyor.

Ailelerin çocuklarının öğrenme sürecinde aceleci davranmaması, sabırlı olması ve kontrolü kaybetmemesi de önem taşıyor. Çocuğun öğrenme hızının ve yaşadığı güçlüklerin dikkate alınması, sürecin daha sağlıklı ilerlemesine yardımcı olabilir.

Okul Başarısızlığında Ne Zaman Psikolojik Destek Alınmalı? 

• Anne baba olarak zorlanıyorsanız profesyonel destek alın

Çocuğun yaşadığı sorunlar karşısında bazen anne babaların da baş etmekte zorlanabileceğini belirten Psikolog Nilgün Sarı, böyle durumlarda bir profesyonelden yardım almaktan çekinilmemesi gerektiğini ifade ediyor.

Çocuğun okul başarısındaki düşüşün nedeninin doğru şekilde değerlendirilmesi, sorunun çözümüne yönelik daha uygun adımlar atılmasını sağlayabilir. Bu nedenle ailelerin yaşanan güçlükleri görmezden gelmek veya yalnızca çocuğu sorumlu tutmak yerine gerektiğinde profesyonel destek alması önem taşıyor.

• Öğretmenle işbirliği yapılmalı

Çocuğun okul yaşamının değerlendirilmesinde öğretmenlerin gözlemlerinin de önemli olduğunu belirten Sarı, ailelerin çocuklarının öğretmeniyle işbirliği yapmasını ve öğretmenin görüşlerini dikkate almasını öneriyor.

Sınav notları, ödevler ve davranışların yanı sıra öğretmenin sınıf içerisindeki gözlemleri de çocuğun yaşadığı sorunun daha doğru anlaşılmasına yardımcı olabilir.

• Çocukların öğrenme merakı desteklenmeli

İnsanların, özellikle de çocukların biyolojik programları gereği öğrenmeye açık olduklarını hatırlatan Psikolog Nilgün Sarı, öğrenme sürecinde “merak etmenin” önemli bir yere sahip olduğunu vurguluyor.

Sarı, çocukların merak duygusunun uygun yollarla beslenmesinin onların gelişimine olumlu katkılar sağlayabileceğini belirtiyor. Çocuğun soru sormasına, araştırmasına ve çevresini keşfetmesine fırsat verilmesi, öğrenme sürecinin desteklenmesine yardımcı olabilir.

Bu nedenle okul başarısını yalnızca notlarla değerlendirmek yerine çocuğun öğrenmeye olan ilgisini, merakını, yaşadığı güçlükleri ve gelişim sürecini bir bütün olarak ele almak gerekiyor.

Okul başarısını artırmak için aileler neler yapabilir?

• Çocuğunuzu iyi tanıyın ve yaşadığı durumu onun gözünden değerlendirmeye çalışın.
• Başarısızlığının nedenlerini araştırın.
• Sizin için basit görünen bazı durumların çocuğunuzun hayatını zorlaştırabileceğini unutmayın.
• Çocuğunuzun sorunlarıyla baş etmekte zorlandığınızda profesyonel destek almaktan çekinmeyin.
• Soruna değil, çözüme odaklanın.
• Çocuğunuzun öğrenme sürecinde acele etmeyin ve sabırlı davranın.
• “Tembel” gibi çocuğa zarar verebilecek etiketlerden uzak durun.
• Çocuğunuzun öğretmeniyle işbirliği yapın ve öğretmenin gözlemlerini dikkate alın.
• Çocuğunuzun merak duygusunu uygun yollarla destekleyin.

Öğrenmenin yalnızca notlardan ibaret olmadığını unutmayın.